Εγκλήματα στο Διαδίκτυο

Η αύξηση της ψηφιακής επικοινωνίας και των διαδικτυακών συναλλαγών συνοδεύεται από κυβερνοεγκλήματα (cybercrimes) που απαιτούν εξειδικευμένη προσέγγιση.

Απάτη με υπολογιστή

Η απάτη με υπολογιστή συγκαταλέγεται στα γνήσια «κυβερνοεγκλήματα» ήτοι σε αυτά που στρέφονται εναντίον ηλεκτρονικών δικτύων επικοινωνιών και συστημάτων πληροφοριών ή που υλοποιούνται και με τη χρήση αυτών, διαφοροποιούμενη έτσι από το παραδοσιακό αδίκημα της απάτης.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις:

Phising: Συνήθως παραλαμβάνεται ηλεκτρονικό μήνυμα από το θύμα που μοιάζει να είναι αξιόπιστης προέλευσης και το κείμενο προτρέπει στην επιλογή ενός υπερσυνδέσμου ανακατεύθυνσης σε κακόβουλο ιστότοπο που είναι όμως απομιμητικός ενός γνησίου, όπου το θύμα, συχνά και υπό την πίεση κάποιας απειλής που εμπεριέχεται στο αρχικό μήνυμα (π.χ. επικείμενος αποκλεισμός τραπεζικού λογαριασμού, μη παραλαβή δέματος αποστολής κ.α.), καταχωρίζει προσωπικές πληροφορίες και δεδομένα που αποθηκεύονται από το δράστη. Ο τελευταίος αποκτά με αυτόν τον τρόπο πρόσβαση σε στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών και τραπεζικών καρτών του θύματος και έπειτα χρησιμοποιεί ο δράστης τα παρανόμως αποκτηθέντα στοιχεία, προσποιούμενος το θύμα, προκειμένου να επηρεάσει το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή και να αποκομίσει παράνομο περιουσιακό όφελος με αντίστοιχη περιουσιακή ζημία του θύματος.

Pharming: ο δράστης εγκαθιστά κακόβουλο λογισμικό σε διακομιστή ή σε Η/Υ και ανακατευθύνει το χρήστη σε απομιμητικούς ιστοτόπους με σκοπό την απόκτηση πρόσβασης σε προσωπικά δεδομένα και πληροφορίες του θύματος χωρίς τη γνώση και τη συγκατάθεση του τελευταίου. Με την ως άνω εγκατάσταση του κακόβουλου λογισμικού επιτυγχάνεται το να μολύνεται ο διακομιστής και έτσι όταν κάποιος χρήστης αναζητά μία ιστοσελίδα, π.χ. ενός τραπεζικού ιδρύματος, εμφανίζεται το πρώτον σε αυτόν μία απομίμηση της τελευταίας ιστοσελίδας, την οποία το θύμα την επιλέγει και εισέρχεται για παράδειγμα με καταχώριση κωδικών του σε κακόβουλο ιστότοπο. Ως αποτέλεσμα και πάλι ο δράστης, έχοντας πλέον αποκτήσει τις αναγκαίες προσωπικές πληροφορίες και δεδομένα, προσποιούμενος το θύμα, προβαίνει σε ενέργειες  που επηρεάζουν το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή προσποριζόμενος παράνομο περιουσιακό όφελος σε βάρος του θύματος.

Skimming είναι η παράνομη δραστηριότητα κατά την οποία αθέμιτα υποκλέπτονται δεδομένα αποθηκευμένα στις μαγνητικές ταινίες τραπεζικών καρτών αυτομάτων συναλλαγών, ώστε εν συνεχεία να αναπαραχθούν κλώνοι αυτών των καρτών και να χρησιμοποιηθούν από το δράστη, που προσποιείται το θύμα, και πραγματοποιεί συναλλαγές που θα αποφέρουν παράνομο όφελος σε αυτόν και αντίστοιχη περιουσιακή ζημία στο θύμα. Εν προκειμένω και πάλι δεν μεσολαβεί εξαπάτηση φυσικού προσώπου, παρά μόνο με την αθέμιτη χρήση των καρτών κλώνων επηρεάζεται το αποτέλεσμα της επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή και τελείται το έγκλημα της απάτης με υπολογιστή (π.χ. ενδεικτικά ο δράστης χρησιμοποιεί τα στοιχεία της κάρτας κλώνου και πραγματοποιεί διαδικτυακές αγορές).

Phoning: η ψηφιακή αίτηση φορητότητας τηλεφωνικού αριθμού θύματος με πλαστά στοιχεία ταυτότητας, ώστε να ανακτηθεί από το δράστη πρόσβαση αρχικά στον τηλεφωνικό αριθμό του θύματος και έπειτα σε προσωπικά και τραπεζικά δεδομένα και στοιχεία. Αλλά και τηλεφωνικές κλήσεις ή με άλλο μέσο επικοινωνία από δράστες που παρουσιάζονται στα θύματα ως πιθανοί πελάτες επιχειρήσεων, ως επενδυτές και τεχνηέντως εκμαιεύουν προσωπικά δεδομένα και στοιχεία ή παροτρύνουν την είσοδο σε κακόβουλους ιστοτόπους και εν συνεχεία με τη χρήση των κτηθέντων πληροφοριών προβαίνουν σε εμβάσματα και μεταφορές χρηματικών ποσών διά της ψηφιακής τραπεζική.

Παράνομη πρόσβαση και παρέμβαση σε συστήματα ή δεδομένα.

Παράνομη πρόσβαση (Hacking): Η μη εξουσιοδοτημένη εισβολή σε ηλεκτρονικό σύστημα ή δίκτυο (server, βάση δεδομένων κ.λπ.) με σκοπό άντληση, αλλοίωση ή απλή πρόσβαση σε δεδομένα.

Παράνομη παρέμβαση: Η αλλοίωση, διαγραφή ή παρεμπόδιση πρόσβασης σε ηλεκτρονικά δεδομένα, καθώς και η διακοπή υπηρεσιών (π.χ. DDoS επιθέσεις).

Οι πράξεις αυτές τιμωρούνται βάσει διατάξεων για παραβίαση απορρήτου ή παραβίαση μέτρων ασφαλείας, συχνά σε συνδυασμό με αδικήματα όπως απάτη ή πρόκληση ζημίας.

Παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών

Η αθέμιτη πρόσβαση σε emails, μηνύματα ή λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης χωρίς τη συναίνεση του νόμιμου κατόχου ή παραλήπτη.

Παραβίαση προσωπικών δεδομένων (Data Privacy)

Κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδομένων χωρίς νόμιμη βάση ή συγκατάθεση συνιστά παράβαση, ιδίως όταν αυτή περιλαμβάνει:

Κακόβουλη συλλογή/διαρροή προσωπικών στοιχείων (π.χ. hacking σε βάσεις δεδομένων για μεταπώληση).

«Εκδικητική πορνογραφία» (revenge porn) ή ανάρτηση προσωπικού υλικού χωρίς συναίνεση.

Παιδική πορνογραφία μέσω διαδικτύου

Ένα εξαιρετικά σοβαρό αδίκημα που τιμωρείται αυστηρά από την ελληνική νομοθεσία. Καλύπτει:

Παραγωγή, διακίνηση, προμήθεια, κατοχή υλικού παιδικής πορνογραφίας, όταν πραγματοποιείται ή διευκολύνεται μέσω διαδικτύου.

Αυστηρότερες ποινές εφόσον υπάρχει επαγγελματική ή συστηματική διάπραξη.

Συκοφαντική δυσφήμηση και εξύβριση μέσω διαδικτύου

Οι διατάξεις για συκοφαντική δυσφήμηση και εξύβριση εφαρμόζονται και σε πράξεις που τελούνται στο διαδίκτυο (π.χ. σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης). Η διαδικτυακή διάδοση μπορεί να θεωρηθεί επιβαρυντική λόγω της ευρείας δημοσιότητας.

Ρατσιστική ρητορική μίσους και υποκίνηση βίας

Η ρητορική μίσους ή η προτροπή σε βία/διακρίσεις λόγω φυλής, θρησκείας ή άλλων κριτηρίων.

Ηλεκτρονική πλαστογραφία (Computer Forgery)

Η δημιουργία ή τροποποίηση ηλεκτρονικών αρχείων με σκοπό να παραπλανηθεί κάποιος ως προς την αυθεντικότητά τους.

Διασπορά κακόβουλου λογισμικού και ιών (Malware)

Η διάδοση ιών ή κακόβουλου λογισμικού με στόχο την πρόκληση βλάβης σε συστήματα ή δεδομένα. Συχνά συνδυάζεται με παράνομη πρόσβαση, παράνομη παρέμβαση ή απάτη (π.χ. ransomware).

Εκβίαση και «ηλεκτρονικός» εκφοβισμός (Cyber Extortion / Cyberbullying)

Εκβίαση μέσω διαδικτύου: Ενδεικτικό παράδειγμα το ransomware, όπου τα αρχεία του θύματος κρυπτογραφούνται και ζητούνται λύτρα.

Ηλεκτρονικός εκφοβισμός (Cyberbullying): Μπορεί να αφορά εξύβριση, απειλή ή προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας, ιδιαίτερα σε βάρος ανηλίκων.

Πειρατεία λογισμικού & παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων

Μη εξουσιοδοτημένη αντιγραφή και διανομή λογισμικού, μουσικής, ταινιών κ.λπ. μέσω διαδικτύου.

Διακίνηση παράνομων αγαθών ή ουσιών (Dark Web)

Τρομοκρατική προπαγάνδα ή χρηματοδότηση τρομοκρατίας μέσω διαδικτύου.

Grooming ανηλίκων (προσέγγιση ανηλίκου μέσω διαδικτύου για γενετήσιες πράξεις).