Βασικά σημεία του εξωδικαστικού μηχανισμού

 Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αποτελεί μια ηλεκτρονική διαδικασία, χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια, μέσω της οποίας δύναται να ρυθμιστούν οφειλές προς θεσμικούς πιστωτές, ήτοι χρηματοδοτικούς φορείς (δηλ. τράπεζες και διαχειριστές δανείων), Δημόσιο (δηλ. ΑΑΔΕ) και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (δηλ. ΕΦΚΑ / ΚΕΑΟ), καθώς και οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση (π.χ. οφειλές προς δήμους που βεβαιώνονται και εισπράττονται μέσω ΑΑΔΕ).

Δικαίωμα να υποβάλλει αίτηση εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών έχει κάθε:

• Φυσικό πρόσωπο με πτωχευτική ικανότητα,
• Νομικό πρόσωπο με πτωχευτική ικανότητα,

Από τα άνωθι εξαιρούνται: α) τα νομικά πρόσωπα που έχουν τεθεί σε λύση και εκκαθάριση, β) φυσικά και νομικά πρόσωπα των οποίων οι συνολικές οφειλές δεν υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ, γ) εάν ο αιτών (διευθύνων σύμβουλος, διαχειριστής ή εταίρος) έχει καταδικαστεί για φοροδιαφυγή, ξέπλυμα, υπεξαίρεση, απάτη κ.λπ. και δ) όσοι ενταχθεί στο νόμο Κατσέλη.

Είσοδος στην πλατφόρμα πραγματοποιείται μέσω του κάτωθι link: https://www.gov.gr/ipiresies/periousia-kai-phorologia/diakheirise-opheilon/exodikastikos-mekhanismos-ruthmises-opheilon

• Πιστωτές νοούνται οι χρηματοδοτικοί φορείς, το Δημόσιο και οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης που έχουν χρηματικές απαιτήσεις κατά του οφειλέτη,
• Η αίτηση οφειλέτη για εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών του περιέχει υποχρεωτικά τα πλήρη στοιχεία του οφειλέτη, αναφορά στον κύκλο εργασιών του ή το εισόδημα του κατά το τελευταίο οικονομικό έτος πριν απὀ την υποβολή της αίτησης και στις συνολικές υποχρεώσεις του έναντι των πιστωτών του, περιγραφή της δραστηριότητάς του, της οικονομικής του κατάστασης, των λόγων της οικονομικής του αδυναμίας και των προοπτικών της επιχείρησής του, κατάλογο όλων των προσώπων και φορέων που έχουν απαιτήσεις κατά του οφειλέτη (π.χ. προμηθευτών ή εργαζόμενων) µε πλήρη στοιχεία, των οφειλόμενων ποσών ανά πιστωτή και της ημερομηνίας, αναφορικά µε την οποία προσδιορίζεται το ύψος της κάθε οφειλής, κατάλογο των κινητών και ακινήτων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στην Ελλάδα και την αλλοδαπή, µε αναφορά στην εκτιμώμενη εμπορική αξία των κινητών περιουσιακών στοιχείων, έτσι ώστε να µπορεί να προσδιορισθεί η αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του, πλήρη περιγραφή των βαρών και λοιπών εξασφαλίσεων (είδος βάρους ή εξασφάλισης, πιστωτής, ασφαλιζόμενο ποσό, σειρά, δημόσιο βιβλίο) που είναι εγγεγραμμένα επί των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, δήλωση για κάθε μεταβίβαση ή επιβάρυνση περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη που έγινε εντός των τελευταίων πέντε (5) ετών πριν από την υποβολή της αίτησης.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Α. Οφέλη ένταξης στη ρύθμιση

• Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη εφόσον οριστικοποιηθεί και τηρείται η ρύθμιση,
• Έκδοση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας,
• Ρύθμιση των δανείων που έχουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου,
• Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων,
• Μερική διαγραφή χρέους: Προς το Δημόσιο: έως 75% επί της βασικής οφειλής, έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ και έως 95% επί των προστίμων της ΑΑΔΕ. Προς τις τράπεζες και διαχειριστές δανείων: έως 80% επί της βασικής οφειλής, καθώς και έως 100% επί των τόκων.

Β. Για να επιτευχθεί η μερική διαγραφή χρέους, θα πρέπει να πληρούνται όλοι οι κανόνες και προϋποθέσεις, οι σημαντικότεροι εκ των οποίων είναι:

1. Πραγματική οικονομική αδυναμία, τόσο του οφειλέτη όσο και των συνοφειλετών και εγγυητών του.
2. Η εμπορική αξία της περιουσίας του οφειλέτη, των συνοφειλετών και των εγγυητών του να είναι μικρότερη του ύψους της οφειλής.
3. Κατόπιν της ενδεχόμενης ανωτέρω μερικής διαγραφής οφειλής, το υπόλοιπο χρέος δύναται να ρυθμιστεί σε ένα μακροχρόνιο πλάνο αποπληρωμής, ως εξής:

3.1 Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης δύναται να ρυθμιστούν σε έως διακόσιες σαράντα (240) δόσεις. Επιστρεπτέες προκαταβολές ΑΑΔΕ δεν εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.

3.2 Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς τις τράπεζες και διαχειριστές δανείων δύναται να ρυθμιστούν σε έως: 420 δόσεις για οφειλές φυσικών προσώπων προς χρηματοδοτικούς φορείς που καλύπτονται ολικώς ή μερικώς από ειδικά προνόμια, και 240 δόσεις για τις οφειλές φυσικών προσώπων προς χρηματοδοτικούς φορείς που δεν καλύπτονται από ειδικά προνόμια και για οφειλές νομικών προσώπων προς χρηματοδοτικούς φορείς που καλύπτονται ολικώς ή μερικώς από ειδικά προνόμια.

Β. Υπολογισμός ακίνητης περιουσίας.

• Για τον υπολογισμό της αυτοματοποιημένης λύσης λαμβάνεται υπόψιν η αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων που δηλώνονται στην αίτηση του οφειλέτη, ακινήτων και κινητών. Ο υπολογισμός της αξίας των περιουσιακών στοιχείων γίνεται με βάση το είδος και τη φύση του εμπράγματου δικαιώματος που διατηρεί ο οφειλέτης επί του ακινήτου. Συγκεκριμένα, για την αξιολόγηση της «αξίας ρευστοποίησης» ισχύουν τα εξής: Για τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία: Για τα ακίνητα που βρίσκονται εντός Ελλάδας, λογίζεται η μέγιστη τιμή μεταξύ της φορολογητέας αξίας για τον υπολογισμό του ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) σύμφωνα με τον ν. 4223/2013 (Α΄ 287), όπως αυτή προκύπτει από την τελευταία πράξη προσδιορισμού φόρου και της εμπορικής αξίας του ακινήτου. Ειδικότερα, για γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης και οικισμού, για τα οποία δεν προσδιορίζεται αξία ΕΝ.Φ.Ι.Α., λογίζεται η αντικειμενική αξία αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 41Α του ν. 1249/1982 και τις ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση κανονιστικές πράξεις και της εμπορικής αξίας, όπως προκύπτει από τις εγγραφές στα βιβλία των χρηματοδοτικών φορέων. Σε περίπτωση δε, που το ακίνητο έχει περισσότερες εξασφαλίσεις/βάρη, λογίζεται η εμπορική αξία που έχει καταχωρηθεί στα βιβλία του χρηματοδοτικού φορέα που έχει την πρώτη κατά την τάξη υποθήκη/προσημείωση απομειωμένη κατά τρία τοις εκατό (3%).

Γ. Αλλαγές που επήλθαν βάσει των νέων ρυθμίσεων – ευνοϊκές προς τους οφειλέτες.

• Επιπλέον έως 28% «κούρεμα» της οφειλής σε δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση,
• Το επιτόκιο για όλες τις ρυθμίσεις οφειλών προς Δημόσιο, Τράπεζες και εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων ορίζεται σε 3% σταθερό για 3 έτη.

Δ. Σύμβαση αναδιάρθρωσης.

• Αυτοματοποιημένα καταγράφονται σε 15 μέρες όλα τα χρέη και εισοδήματα.
• Αν υπάρξουν νέες οφειλές στο μεσοδιάστημα, πρέπει να γίνει επανάντληση στοιχείων, προκειμένου να περιληφθούν και αυτές στη ρύθμιση (η διαδικασία είναι υποχρεωτική όταν έχουν παρέλθει δύο (2) μήνες από την τελευταία άντληση στοιχείων.
• Η ηλικία του αιτούντα οφειλέτη λαμβάνεται υπόψιν στην δοσοποίηση των οφειλών του. Αποτελεί δηλαδή μια από τις παραμέτρους που καθορίζουν τον αριθμό των δόσεων εξόφλησης και το ποσό εκάστης δόσης.
• Σε περίπτωση που οι πιστωτές είναι δύο δημόσιοι φορείς (ΕΦΚΑ & ΑΑΔΕ), υποβάλλονται από αυτούς δύο ξεχωριστές προτάσεις αναδιάρθρωσης, ενώ ανάλογα με τις οφειλές εκδίδονται διαφορετικοί ΑΜΟ (Αριθμός Μητρώου Οφειλέτη). Ως εκ τούτου, ο οφειλέτης πιθανόν να καταβάλλει το συνολικό ποσό της συμφωνηθείσας δόσης διαιρεμένο σε υποδόσεις.
• Κάθε πιστωτής (θεσμικός ή χρηματοπιστωτικός) έχει δικαίωμα να απορρίψει την αίτηση, οφείλει ωστόσο να αιτιολογήσει την απόρριψη της.

ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ – ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Πληροφορίες, έγγραφα και στοιχεία σχετικά με τη διαδικασία

• Απαιτείται η χρήση κωδικών taxisnet, ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ του αιτούντος.
• Στην περίπτωση που υπάρχει σύζυγος, θα πρέπει να εισέλθει στην πλατφόρμα με τους δικούς του/της κωδικούς και να προχωρήσει σε συναίνεση άρσης φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Μη σύμπραξη μπορεί να συνεπάγεται απόρριψη της αίτησης.
• Τα στοιχεία των εξαρτώμενων μελών που εμφανίζονται στον πίνακα «στοιχεία εξαρτώμενων μελών» δεν αντλούνται από την τελευταία φορολογική δήλωση που έχει υποβληθεί από τον αιτούντα. Στην περίπτωση λοιπόν που δηλώθηκαν εξαρτώμενα μέλη από τον οφειλέτη στην τελευταία φορολογική του δήλωση, πρέπει ο ίδιος να τα δηλώσει στον οικείο πίνακα της πλατφόρμας.
• Στην περίπτωση συνοφειλετών (εδώ υπάγονται και οι εγγυητές), επίσης θα πρέπει να εισέλθουν στην πλατφόρμα (όπως ο/η σύζυγος) για την συναίνεση άρσης απορρήτου. Αν δεν συμπράξουν, υπάρχει επίσης κίνδυνος απόρριψης της αιτήσεως, άλλως δεν καταλαμβάνονται από την τυχόν επιτυχή έκβαση της αιτήσεως και την συνεπακόλουθη ρύθμιση.
• Στοιχεία κάθε νομικού προσώπου συνδεδεμένου µε τον οφειλέτη-φυσικό πρόσωπο στη διάρκεια των εξήντα (60) μηνών που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης,
• Πλήρη στοιχεία ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων που τυχόν μεταβιβάστηκαν από τον οφειλέτη σε πρόσωπα συνδεδεµένα µε τον ίδιο στη διάρκεια των εξήντα (60) μηνών που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης,
• Κατάλογο των προσώπων που αμείβονται από τον οφειλέτη και τα οποία αποτελούν συνδεδεμένα πρόσωπα µε αυτόν, καθώς και ανάλυση των αμοιβών αυτών κατά τα τελευταία δύο (2) έτη πριν την υποβολή της αίτησης.
• Ενιαίο Πιστοποιητικό Δικαστικής Φερεγγυότητας ή την αίτηση του οφειλέτη προς το αρμόδιο Πρωτοδικείο για χορήγηση του Ενιαίου Πιστοποιητικού Δικαστικής Φερεγγυότητας (https://forms.office.com/e/7qeFCRm0U4),
• Αντίγραφο Ποινικού Μητρώου,
• Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (είναι χρήσιμο σε περίπτωση που υπάρχουν εξαρτώμενα μέλη, π.χ. πρόσφατη γέννηση τέκνου).
• Καρτέλες οφειλών προς πιστωτές (σε περίπτωση που είναι επιτηδευματίας),
• Πίνακες οφειλών προς ΕΦΚΑ /ΚΕΑΟ,
• Δανειακές συμβάσεις και τροποποιήσεις αυτών,
• Πίνακες οφειλών προς τραπεζικά ιδρύματα και πιστωτικούς φορείς,
• Δικαστικές αποφάσεις και διαταγές πληρωμής – απόδοσης,
• Κατασχέσεις και πράξεις εκτέλεσης,
• Πράξεις εξασφάλισης (ενέχυρα, προσημειώσεις και υποθήκες),
• Στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών,
• Εγγυήσεις υπέρ τρίτων,
• Τίτλοι κτήσης ακινήτων,
• Δηλώσεις ΕΝΦΙΑ ακινήτων,
• Επικαιροποιημένο μητρώο παγίων και άδειες οχημάτων (σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο είναι επιτηδευματίας),
• Καρτέλες οφειλών προς πιστωτές (σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο είναι επιτηδευματίας),
• Καρτέλες αξιώσεων έναντι προμηθευτών ή πελατών (σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο είναι επιτηδευματίας),
• Χρηματιστηριακά προϊόντα (σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο είναι επιτηδευματίας).

Ειδικές περιπτώσεις:

• Σε περίπτωση που ο οφειλέτης αποβιώσει, ο κληρονόμος του ή οι κληρονόμοι του οφείλουν να συνεχίσουν να τηρούν την ρύθμιση των χρεών του κληρονομούμενου. Συγκεκριμένα οφείλουν αφού έρθουν σε επικοινωνία με τους πιστωτές να τους προσκομίσουν τα απαραίτητα έγγραφα, ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά: ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών, διαθήκη αποβιώσαντος, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης, πιστοποιητικό περί μη αποποίησης διαθήκης και πιστοποιητικό περί μη αμφισβήτησης κληρονομικού δικαιώματός. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, για τα οποία απαιτείται άμεση ενημέρωση.
• Σε περίπτωση που το φυσικό πρόσωπο είναι ή έχει υπάρξει διαχειριστής νομικού προσώπου, μέτοχος κλπ. δύναται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας να ενημερωθεί σχετικά με τις οφειλές του νομικού προσώπου στο οποίο μετείχε και να αναλάβει ατομικά την αποπληρωμή μέρους της οφειλής ανάλογα πάντα με την φύση του νομικού προσώπου, την θέση που κατείχε σε αυτό ο αιτών και το διάστημα κατά το οποίο συμμετείχε σε αυτό.

ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ – ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Πληροφορίες, έγγραφα και στοιχεία σχετικά με τη διαδικασία

• Απαιτείται η χρήση κωδικών taxisnet, ΓΕΜΗ, ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ του αιτούντος.
• Το νομικό πρόσωπο που έχει βρίσκεται υπό λύση και εκκαθάριση δεν δύναται να ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
• Χρηματοοικονομικές καταστάσεις του άρθρου 16 του ν. 4308/2014 (Α’ 251) των τελευταίων τριών ετών, οι οποίες πρέπει να είναι δημοσιευμένες, εφόσον προβλέπεται αντίστοιχη υποχρέωση,
• Προσωρινό ισοζύγιο τελευταίου μηνός τεταρτοβάθμιων λογαριασμών του αναλυτικού καθολικού της γενικής λογιστικής, εφόσον προβλέπεται η κατάρτισή του,
• Αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης του οφειλέτη ή του πρόεδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντος συμβούλου για ανώνυμες εταιρείες, του διαχειριστή για εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και ιδιωτικές κεφαλαιουχικές Εταιρείες, των ομόρρυθμων εταίρων και των διαχειριστών για προσωπικές εταιρείες.
• Πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας νομικών προσώπων από το αρμόδιο Πρωτοδικείο (https://forms.office.com/e/KhnsVPTN5H) καθώς και φυσικού προσώπου για τους εταίρους/νομίμους εκπροσώπους (https://forms.office.com/e/7qeFCRm0U4),
• Πιστοποιητικό ισχύουσας εκπροσώπησης από το ΓΕΜΗ,
• Πιστοποιητικό Γενικό Μεταβολών από το ΓΕΜΗ,
• Δήλωση για κάθε καταβολή μερίσματος από τον οφειλέτη προς τους μετόχους ή εταίρους ή άλλη συναλλαγή, εκτός των τρεχουσών, που έγινε εντός των τελευταίων δύο ετών,
• Μισθοδοσία τελευταίων 2 ετών,
• Business Plan – Επιχειρηματικό σχέδιο,
• Στοιχεία κάθε νομικού προσώπου συνδεδεμένου µε τον οφειλέτη-νομικό πρόσωπο στη διάρκεια των εξήντα (60) µηνών που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης,
• Πλήρη στοιχεία ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων που τυχόν μεταβιβάστηκαν από τον οφειλέτη σε πρόσωπα συνδεδεµένα µε τον ίδιο στη διάρκεια των εξήντα (60) μηνών που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης,
• Κατάλογο των προσώπων που αμείβονται από τον οφειλέτη και τα οποία αποτελούν συνδεδεμένα πρόσωπα µε αυτόν, καθώς και ανάλυση των αμοιβών αυτών κατά τα τελευταία δύο (2) έτη πριν την υποβολή της αίτησης.
• Κωδικοποιημένο καταστατικό, πιστοποιητικό μεταβολών και εκπροσώπησης και πρακτικό αρμοδίου οργάνου για την υπαγωγή του νομικού προσώπου στον εξωδικαστικό μηχανισμό,
• Καρτέλες οφειλών προς πιστωτές,
• Καρτέλες αξιώσεων έναντι προμηθευτών ή πελατών,
• Πίνακες οφειλών προς ΕΦΚΑ /ΚΕΑΟ,
• Δανειακές συμβάσεις και τροποποιήσεις αυτών,
• Πίνακες οφειλών προς τραπεζικά ιδρύματα και πιστωτικούς φορείς,
• Δικαστικές αποφάσεις και διαταγές πληρωμής – απόδοσης,
• Κατασχέσεις και πράξεις εκτέλεσης,
• Πράξεις εξασφάλισης (ενέχυρο, προσημειώσεις και υποθήκες),
• Στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών,
• Αντίγραφο βιβλίου μετοχών (ΑΕ),
• Επικαιροποιημένο μητρώο παγίων και άδειες οχημάτων,
• Εγγυήσεις υπέρ τρίτων,
• Τίτλοι κτίσης ακινήτων,
• Δηλώσεις ΕΝΦΙΑ ακινήτων.
• Χρηματιστηριακά προϊόντα που κατέχει ο οφειλέτης.

Ειδική περίπτωση:

• Σε περίπτωση που νομικό πρόσωπο έχει υπογράψει σύμβαση ρύθμισης οφειλών και τεθεί σε λύση και εκκαθάριση, αυτομάτως η ρύθμιση παύει να ισχύει, επανέρχονται δε οι διαγεγραμμένες οφειλές, ενώ αναφορικά με τα ποσά (δόσεις) που έχουν ήδη καταβληθεί, αυτά αφαιρούνται από την συνολική αρχική οφειλή. Ως εκ τούτου πριν παρθεί απόφαση θέσης σε λύση και εκκαθάριση του νομικού προσώπου πρέπει πρώτα να γίνει στάθμιση των συμφερόντων του αναφορικά με την υπάρχουσα ρύθμιση.