Αποποίηση Κληρονομίας από Ανήλικο
Του Δημήτρη Πιπεράκη, δικηγόρου, διαχειριστή και εταίρου της Piperakis-Kostopoulos Law Firm.
Για την έγκυρη αποποίηση της κληρονομίας ο κληρονόμος πρέπει να προσέλθει στο κατά τόπον αρμόδιο Ειρηνοδικείο που προσδιορίζεται από τον τόπο θανάτου του κληρονομουμένου υποβάλλοντας σχετική δήλωση στη Γραμματεία. Όπως ορίζει ρητώς ο νόμος οι γονείς του ανήλικου τέκνου νομιμοποιούνται να καταθέσουν αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο με σκοπό την έκδοση άδειας που θα επιτρέψει την αποποίηση ανηλίκου τέκνου. Η αποποίηση του ανηλίκου τέκνου λοιπόν είναι δυνατή μόνο κατόπιν σχετικής άδειας του αρμόδιου Δικαστηρίου (1526 και 1625 ΑΚ).
ΑΡΜΟΔΙΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ:
Αρμόδιο δικαστήριο, στο οποίο οι γονείς καταθέτουν αίτηση για άδεια αποποίησης στο όνομα του ανήλικου τέκνου τους είναι το Ειρηνοδικείο στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ο ανήλικος ή έχει τη συνήθη διαμονή του, το οποίο συνεδριάζει με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας.
ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ:
Πραγματοποίηση αποποίησης εντός 4μήνου με έναρξη της προθεσμίας από τον χρόνο πληροφόρησης του κληρονόμου περί της επαγωγής και του λόγου της. Δηλαδή, η προθεσμία της αποποίησης ξεκινά από τότε που οι γονείς του ανήλικου έμαθαν ότι το τέκνο τους κατέστη κληρονόμος.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ:
ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ
Η διαδικασία ξεκινά με την κατάθεση του σχετικού δικογράφου από τον Πληρεξούσιο Δικηγόρο στον Αρμόδιο Δικαστήριο. Αρμόδιο είναι το Ειρηνοδικείο της συνήθους διαμονής του ανηλίκου ή αυτού που τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση ή το δικαστήριο της κληρονομιάς(αρ.797ΠολΔικ).
Η 4μηνη προθεσμία αναστέλλεται από την στιγμή κατάθεσης της αιτήσεως .
ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ
Μετά την κατάθεση της αίτησης ακολουθεί ο ορισμός της δικασίμου και σχετική κλήτευση των γονέων ώστε να παραστούν στο δικαστήριο για να το πείσουν ότι είναι περισσότερο συμφέρον για το ανήλικο τέκνο να εκδοθεί δικαστική άδεια που θα επιτρέψει την αποποίηση. Αξίζει να αναφερθεί ότι για το παραδεκτό της συζήτησης στο ακροατήριο απαιτείται αντίγραφο της αίτησης να έχει επιδοθεί στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της περιφέρειας του δικαστηρίου.
Κατά την ορισθείσα ημερομηνία δικασίμου, οι γονείς οφείλουν να παρασταθούν ενώπιον του Δικαστηρίου για να το πείσουν ότι είναι προς το υπέρτερο συμφέρον του ανήλικου τέκνου να εκδοθεί δικαστική άδεια που θα επιτρέψει την αποποίηση. Συνήθως απαιτείται η εξέταση ενός μάρτυρα που θα καταθέσει όσα γνωρίζει ενώπιον του Δικαστηρίου.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης προσκομίζονται στο δικαστήριο έγγραφα, τα οποία αποδεικνύουν τους λόγους της αποποίησης, δηλαδή έγγραφα που αποδεικνύουν τα υπερβολικά χρέη του κληρονομούμενου προς τρίτους εν σχέσει με το ενεργητικό της περιουσίας του.
Ουσιαστική προϋπόθεση για την χορήγηση της άδειας 🡪 το συμφέρον του τέκνου. Η κάθε περίπτωση κρίνεται in concreto και η προφανής περίπτωση χορήγησης της άδειας είναι όταν η περιουσία έχει αυξημένο παθητικό. Υπάρχουν ωστόσο και περιπτώσεις όπου υπάρχει ενεργητικό αξίας π.χ. ακίνητα η αποδοχή των οποίων ωστόσο είναι ασύμφορη ένεκα της παλαιότητας αυτών, αυξημένου κόστους συντήρησης, αδυναμία εκμετάλλευσης κλπ.
ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ-ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ
Εφόσον χορηγηθεί η δικαστική άδεια αποποίησης η προθεσμία συνεχίζεται και έτσι πριν την παρέλευση της οι γονείς του ανήλικου τέκνου οφείλουν να προβούν στην αποποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας εκπροσωπώντας το ανήλικο τέκνο τους.
Από την κατάθεση στο δικαστήριο της αίτησης για παροχή άδειας αποποίησης για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου μέχρι και την έκδοση οριστικής απόφασης επί της αίτησης αυτής, η τετράμηνη προθεσμία για την αποποίηση αναστέλλεται. Αυτή συνεχίζεται από το σημείο που διεκόπη με την έκδοση της δικαστικής απόφασης που χορηγεί άδεια αποποίησης.
ΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΛΟΓΩ ΜΗ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ
Η παρέλευση άπρακτης της προθεσμίας οδηγεί σε πλασματική κτήση της κληρονομίας σε βάρος των συμφερόντων του ανηλίκου. Εκείνος είναι υποχρεωμένος μάλιστα εφόσον κληρονομεί με το ευεργέτημα της απογραφής εντός 1 έτους από την ενηλικίωση του να συντάξει την απογραφή ώστε να αποφύγει την έκπτωση.
Σε αρκετές όμως περιπτώσεις δεν αποκλείεται παρά την άπρακτη παρέλευση της 4μηνης προθεσμίας να ακυρωθεί η αποδοχή της κληρονομίας ανηλίκου με επίκληση και απόδειξη ουσιώδους πλάνης των γονέων του ανηλίκου περί της ισχύουσας νομοθεσίας για την αποποίηση(άγνοια ή εσφαλμένη γνώση του νομικού καθεστώτος). Το βάρος απόδειξης φέρει εκείνος που επικαλείται την πλάνη.